Vranje - Nastavlja se progon neistomišljenika u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Posle odluke Sinoda da se sa funkcije razreši arhiepiskop i mitropolit žički Justin, deo stručne javnosti, kritički nastrojen prema crkvi, nema dilemu da je reč o političkom progonu, a zbog podrške studentima i njihovom buntu koju mitropolit Justin nije skrivao, piše N1. Takve navode Sinod SPC-a demantuje i u svom saopštenju iznose niz navodnih prekršaja mitropolita žičkog koji daleko prevazilaze okvire crkve i više potpadaju pod privredni kriminal.
Kriv je pred Bogom i Crkvom, ali će izgleda vladika Justin krivično odgovarati i pred državnim organima - to u svom saopštenju sugeriše Sinod SPC, pa navodi grehove mitropolita Justina zbog kojih mu oduzima upravljanje eparhijom žičkom.
Citat:
"Utvrđeno je da je Njegovo Visokopreosveštenstvo Mitropolit žički G. Justin neovlašćeno osnovao tri privredna društva i da je njihovo poslovanje prikrivao
- upisao se kao stvarni vlasnik tri privredna društva
- neovlašćeno je prodao 34 crkvene nepokretnosti u Kraljevu i Čačku
- zaključivao je štetne ugovore višemilionske vrednosti
- ali i neovlašćeno pozajmljiao novac i to milionske iznose raznim privrednim društvima", navodi se u saopštenju Sinoda.
Za sve to crkvena komisija koja je češljala finansije eparhije žičke, navodno još od oktobra 2023, tvrdi da ima materijalne dokaze protiv vladike Justina.
"Čak i da je ovo sve istina, a znam da nije, jer znam da je mitropolit Justin ponudio svu valjanu dokumentaciju i dokaze koji odgovaraju na ove lažne optužbe, ali kažem čak i da je to sve istina - ono što je prolazilo podobnima neuporedivo je gore, ne samo s aspekta zakona, već i elementarnog morala", kazao je teolog Vukašin Milićević.
No kako je mitropolit Justin postao nepodoban? Sve je počelo pre godinu dana kada je, kao jedan od šestorice episkopa SPC, ali jedini koji služi u Srbiji, potpisao otvoreno pismo podrške studentima. I to kao odgovor na uvrede mitropolita kruševačkog Davida koji je studente nazvao „srpskim ustašama“.
No nije to jedino što je mitropolit Justin uradio. Svojim sveštenicima dozvolio je da idu na proteste ukoliko osećaju potrebu, a jedan od sveštenika te eparhije pročitao je njegovo pismo građanama na protestu protiv nasilja policije u Užicu.
"Pozivamo predstavnike vlasti da ne zaborave na svoju suštinsku dužnost, da štite svoj narod. Moć nije data radi nasilja, nego radi služenja", kazao je Milić Dragović, sveštenik eparhije žičke u julu 2025.
Eparhija koju je do juče vodio mitropolit Justin u oktobru prošle godine ugostila je studente iz Novog Pazara. Na putu do Novog Sada, na komemorativni skup 1. novembra, stduenti su prenoćili u konaku manastira Studenica. Je li i to greh mitropolita Justina?
"Sve to je ubrzalo njegovu smenu, ali da se ne lažemo - tu je novac posredi. Jedna bogata eparhija koja nije pod kontrolom crkvenog vrha. Onda se pojavljuje moralno - politička nepodobnost episkopa i očigledno signali s vrha države, odnosno od strane režima Aleksandra Vučića da se on eliminiše", naveo je teolog Blagoje Pantelić.
Demantuje to Sveti Arhijerski Sinod pa, kako navode, sa žaljenjem konstatuju da je mitropolit Justin obmanjivao javnost da je „politički progonjen“, iako mu je, navodi Sinod, jedini cilj bio da izbegne crkvenu i kanonsku odgovornost.
"To što mitropolit bački u saopštenju negira... Mislim, ja ne znam ko je njemu poverovao... A to da je autor mitropolit bački to je jasno svima, taj rukopis je poznat svima, niko osim njega ne koristi reč nebivalo. Jasno je da je reč o političkom progonu", kazao je teolog Blagoje Pantelić.
"Jedino što vas abolira od mogućnosti gonjenja jeste da aktivno saučestvujete u njihovim nepočinstvima. Dakle, to su ljudi koji odlikuju pedofile i ratne zločince, isto kao i u slučaju ovog režima, nije to nikakva crkva, to je produžena ruka mafije", kazao je Milićević.
Strahuje zato naš sagovornik da će, posle mitropolita Justina, produžena ruka stići i do sveštenstva eparhije žičke jer su jedini imali slobodu da kažu i rade šta misle da je ispravno.
Teolog Pantelić: Politički progon, ali i kontrola jedne vrlo bogate eparhije
Teolog Blagoje Pantelić rekao je u izjavi za N1 da je posredi "uklanjanje politički nepodobnog episkopa, ali i stavljanje pod kontrolu jedne vrlo bogate eparhije".
"Ne čelo te eparhije će patrijarh Porfirije verovatno staviti nekog ko je poslušan i lojalan njemu i Aleksandru Vučiću. Koliko znamo, episkop Justin verovatno nije ulazio u poslovne šeme sa raznoraznim investitorima bliskim režimu, i to je možda jedan od razloga da bude sklonjen. Tu mislim na raznorazne građevinske projekte - u Arhiepiskopiji beograsko-karlovačkoj Patrijaršija ulazi u dilove sa investitorima, zajedno grade zgrade", kazao je Pantelić.
Komentarišući saopštenje Sinoda, teolog smatra da je ono prepuno insinuacija.
Smatra da se u Sinodskoj komisiji ne nalaze ljudi koji se bave finansijskom forenzikom, da bi mogli da sprovedu istragu.
"Sinodska komisija bi trebalo da se bavi verskim pitanjima, pa recimo da ode u Eparhiju bihaćko-petrovačku, gde episkop Sergije poistovećuje Vučića sa Hristom. Jasno je da je reč o političkom progonu, koliko god da to mitropolit bački Irinej negira - a jasno je da je on autor saopštenja Sinoda, jer niko drugi ne koristi reč ne bivalo. U crkvi se sad već pojavljuje jedan utisak - kao da je zadatak Aleksandra Vučića da uništi srpsku državu i društvo, a zadatak patrijarha Porfirija i mitropolita bačkog da unište Srpsku crkvu. Sve što rade opravdava takav stav", kazao je on.
Žička eparhija je jedna od ključnih u SPC, ali nijedan episkop se nije pobunio jer bi odmah bio optužen za raskol, smatra on.
Ko je mitropolit Justin
Njegovo visokopreosveštenstvo arhiepiskop i mitropolit žički Justin (Stefanović) rođen je 26. maja 1955. godine u Čačku, od oca Stanislava u monaštvu Nektarija i majke Danice u monaštvu Hristine, dobivši na krštenju ime Miroslav. Osnovnu i srednju školu, kao i Ekonomski fakultet studirao je u Beogradu. Svoj monaški život započeo je 1980. godine u Manastiru Crna Reka, gde je primio monaški postrig 1983. godine od episkopa raško-prizrenskog Pavla, potonjeg patrijarha srpskog.
Uporedo sa manastirskim poslušanjima upisao je Bogoslovski fakultet SPC u Beogradu i diplomirao 1987. godine. U Atini je završio postdiplomske studije na Bogoslovskom fakultetu Atinskog univerziteta. Godine 1991. postao je iguman Manastira Crna Reka.
Na redovnom zasedanju Svetog arhijerejskog Sabora SPC 27. maja 1992. godine izabran je za vikarnog episkopa hvostanskog i postavljen za zamenika obolelom episkopu timočkom Milutinu, sa svim pravima i dužnostima eparhijskog arhijereja. Hirotonija je obavljena u Manastiru Sopoćani na dan Svetih vrača Kozme i Damjana, 14. jula 1992. godine. Hirotoniju je izvršio patrijarh srpski Pavle, uz sasluženje velikog broja arhijereja.
Neumorno je radio na obnovi crkvenog i monaškog života u Timočkoj eparhiji. Tri puta je biran za člana Svetog arhijerejskog Sinoda SPC. Bio je učesnik mnogih domaćih i međunarodnih bogoslovskih i naučnih skupova, kongresa i simposiona. Prevodio je i objavljivao sa grčkog bogoslovske tekstove i naučne radove.
Više od tri decenije bavio se umetnošću – izradom duboreznih krstova i drvorezbarenjem. Svoja umetnička dela izlagao je na više kolektivnih i samostalnih izložbi. Jedna od njih je izložba Savremena pravoslavna umetnost u galeriji Primenjene umetnosti 1995. godine u Beogradu.
Povodom proslave jubileja – dvadeset godina njegovog arhipastirskog služenja u Timočkoj eparhiji, svoja umetnička dela episkop Justin predstavio je i na samostalnoj izložbi pod nazivom “Sila časnog krsta“ u Narodnom Muzeju u Zaječaru, 29. septembra 2012. godine. Ista izložbena postavka prikazana je u Galeriji Stevan Mokranjac, 27. januara 2012. godine u Negotinu, kao i u Etnografskom muzeju u Beogradu 22. maja 2014. godine, otvorena pod naslovom “Drvo života”. Zatim je u toku 2014. godine izložba prikazana u Narodnom muzeju u Kraljevu, Čačku i Užicu.
Dana 25. marta 2014. godine njegovo preosveštenstvo episkop Justin odbranio je magistarsku disertaciju na temu Pokajanje po učenju Apostolskih otaca.
Na redovnom zasedanju Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve u maju 2014. godine izabran je za episkopa žičkog.
Na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu “Sveti Vasilije Ostroški“ u Foči episkop je 23. novembra 2017. godine uspešno odbranio doktorsku disertaciju na temu „Mogućnost primene pokajne prakse rane Crkve u savremenom dobu“ .
Za svoj dugogodišnji rad, kao eparhijski arhijerej, dobio je mnoga crkvena i društvena priznanja, među kojima i zvanje počasnog građanina grada Zaječara, dodeljeno 2006. godine.
Od 28. maja 2024. godine titula arhijereja Justina glasi: njegovo visokopreosveštenstvo arhiepiskop i mitropolit žički.
(veb sajt Eparhije žičke)
